📌دانش ایرانی به محصولات صنعتی پتروشیمی تبدیل میشود
به گزارش پتروشیمی نیوز،خودکفایی در صنعت پتروشیمی فقط به ساخت مجتمعها و افزایش ظرفیت تولید محدود نمیشود. بخش مهمی از این مسیر به دانش فنی، فناوریهای فرایندی، کاتالیستها و مواد شیمیایی مورد نیاز صنعت بازمیگردد؛ حوزههایی که وابستگی به تأمینکنندگان خارجی در آنها میتواند هزینههای تولید و ریسک استمرار فعالیت مجتمعهای پتروشیمی را افزایش دهد. […]
به گزارش پتروشیمی نیوز،خودکفایی در صنعت پتروشیمی فقط به ساخت مجتمعها و افزایش ظرفیت تولید محدود نمیشود. بخش مهمی از این مسیر به دانش فنی، فناوریهای فرایندی، کاتالیستها و مواد شیمیایی مورد نیاز صنعت بازمیگردد؛ حوزههایی که وابستگی به تأمینکنندگان خارجی در آنها میتواند هزینههای تولید و ریسک استمرار فعالیت مجتمعهای پتروشیمی را افزایش دهد. به همین دلیل، توسعه فناوری و حرکت از واردات بهسمت تولید داخلی، در سالهای اخیر به یکی از محورهای مهم صنعت پتروشیمی تبدیل شده است.
محمد کرمانی، مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی معتقد است: تجاریسازی و تولید صنعتی یک محصول فناورانه، فرایندی زمانبر است و نمیتوان دستاوردهای پژوهشی را فقط با دستیابی به یک دانش فنی ارزیابی کرد. بر همین اساس، این شرکت در دو سال فعالیت دولت چهاردهم تلاش کرده است با نزدیکترکردن ارتباط میان پژوهشگران، شرکتهای دانشبنیان، مراکز دانشگاهی و مصرفکنندگان فناوری، بخشی از دستاوردهای خود را به مرحله تولید صنعتی و ورود به بازار برساند.
نتیجه این رویکرد را میتوان در تولید صنعتی کاتالیستهای سنتز آمونیاک، اتیلن اکسید و متانول، توسعه دانش فنی کاتالیستهای شیفت آب-گاز و متاناسیون و همچنین دستیابی به فناوری تولید گرید ویژه پلیاتیلن سنگین برای درپوش بطریهای نوشیدنیهای گازدار مشاهده کرد. در کنار این دستاوردها، دانش فنی تریاتیل آلومینیوم (TEAL) نیز در آستانه تولید قرار گرفته است؛ مادهای راهبردی که تاکنون از خارج تأمین میشده و تولید داخلی آن میتواند گام دیگری در کاهش وابستگی صنعت باشد.
در این میان، همکاری با شرکتهای دانشبنیان نیز به یکی از مسیرهای اصلی تبدیل دستاوردهای پژوهشی به محصول و فناوری صنعتی تبدیل شده است؛ مسیری که به گفته کرمانی، افزونبر کاهش وابستگی فناورانه و ارزی، میتواند به تقویت توان شرکتهای ایرانی، ایجاد ظرفیتهای جدید تولید و شکلگیری یک زیستبوم پایدار برای توسعه فناوری در صنعت پتروشیمی کمک کند.
شبکه اطلاعرسانی نفت و انرژی (شانا) در گفتوگو با محمد کرمانی، مدیرعامل شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، مهمترین دستاوردهای این شرکت در دو سال فعالیت دولت چهاردهم، روند تجاریسازی فناوریها و کاتالیستهای داخلی، نقش شرکتهای دانشبنیان و برنامههای این شرکت برای توسعه محصولات پیشرفته و با ارزش افزوده بالا را تبیین کرده است. این گفتوگو را در ادامه بخوانید.
مهمترین دستاوردهای فناورانه شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در دولت چهاردهم در مسیر خودکفایی صنعت چه بوده است؟
شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در این دوره فعالیتهای گستردهای در زمینه کسب دانش فنی فناوریهای فرایندی، کاتالیستها و مواد شیمیایی در زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی انجام داده و دستاوردهای مطلوبی کسب کرده است. کاتالیستهای سنتز متانول، آمونیاک و اتیلن اکسید (EO) تحت لیسانس این شرکت در شرکتهای مختلف تولید و به بازار عرضه میشود.
همچنین، دانش فنی تولید ماده تریاتیل آلومینیوم (TEAL) که بهطور گسترده در فرایند پلیمریزاسیون تولید پلیمرهای پلیاتیلن و پلیپروپیلن استفاده میشود، در چند ماه آینده تحت لیسانس این شرکت و برای نخستین بار در کشور تولید خواهد شد که به خودکفایی در این ماده منجر میشود.
افزونبراین، قرارداد تولید پلیپروپیلن تحت لیسانس شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی برای احداث در پتروشیمی پارس امضا و تاکنون مدارک مهندسی پایه به سازنده طرح بهطور کامل ارائه شده است. مدارک مهندسی پایه مورد نیاز برای احداث واحد تولید پروپیلن از متانول برای ارائه به شرکتی داخلی تکمیل و ارائه شده است.
چه دانش فنی و فناوریهایی در این دوره به مرحله صنعتی و تجاریسازی رسیدهاند؟
تجاریسازی و تولید صنعتی یک محصول زمانبر است؛ با این حال با توجه به سابقه بیش از دو دهه فعالیت شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی در موضوعهای متنوع در صنعت پتروشیمی و تجربه همکاری طی این دو سال اخیر با سایر بازیگران این زیستبوم، میتوان گفت کاتالیستهای سنتز آمونیاک و EO تجاریسازی شده و در مقیاس صنعتی نیز تولید شده است.
همچنین، دانش فنی کاتالیستهای شیفت آب – گاز دما پایین (LTSC) و متاناسیون نیز آماده واگذاری به شرکتهای توسعهدهنده است. افزونبراین، دانش فنی کاتالیستهای زیگلر-ناتا برای تولید پلیاتیلن سنگین در فناوریهای میتسویی و هوستالن نیز نهایی شده و آماده عرضه به بازار است.
در این دوره زمانی، شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی برای نخستین بار در کشور موفق به دستیابی به دانش فنی و فناوری تولید محصول جدید پلیاتیلن سنگین (HDPE) گرید درپوش مناسب برای بطری نوشیدنیهای گازدار شد. این محصول خاص با ویژگیهای مقاومت بالا در برابر تنشهای محیطی (High ESCR) و فرایندپذیری مطلوب در خطوط تولید سرعت بالا، طراحی شده است.
این دستاورد مهم در واحد نیمهصنعتی HDPE این شرکت محقق شده و همه مراحل تست صنعتی در شرکتهای تولیدکننده درپوش بطری را با موفقیت پشتسر گذاشته است. بر اساس نتایج آزمونها، قابلیت جایگزینی کامل نمونههای خارجی از سوی این گرید بومی تأیید شده است. این موفقیت گامی اساسی همسو با تحقق اهداف راهبردی شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی و خودکفایی صنعت پتروشیمی کشور به شمار میرود.
همچنین، فناوری تولید فعالکننده کربنات پتاسیم که در گذشته از سوی شرکت ما بومی شده بود، در سالهای اخیر ارتقا یافته، بهگونهای که از نمونههای خارجی آن از لحاظ فنی و اقتصادی مناسبتر است که این فناوری نیز تجاری شده است.
یکی دیگر از حوزههای کاری شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، حوزه انرژی و بهینهسازی آن است که در این حوزه هم به موفقیتهای مطلوبی دست یافتهایم. دستیابی به دانش فنی طراحی، اصلاح و بهینهسازی و ساخت مشعلهای جدید بهمنظور کاهش مصرف سوخت در واحدهای پتروشیمی، رفع مشکلات تولید و بهرهبرداری و استفاده حداکثری از گازهای مازاد ارسالی به مشعلها بهویژه هیدروژن و کاهش گاز مصرفی که در چند واحد صنعتی پتروشیمی ازجمله پتروشیمیهای نوری، سبلان، بوشهر و بندرامام اجرا شده است.
