📌 از آلاسکا تا پکن؛ نفت در بازی بزرگ ترامپ

✍️ به قلم عبداله باباخانی/ کارشناس حوزه انرژی

‏ترامپ:

‏«چین پذیرفته است روند خرید انرژی آمریکایی را آغاز کند. در واقع، ممکن است معامله‌ای در مقیاس بسیار بزرگ برای خرید نفت و گاز از ایالت بزرگ آلاسکا انجام دهد.»

‏این جمله شاید در نگاه اول یک وعده انتخاباتی به نظر برسد، اما در واقع، آغاز «معاملۀ بزرگ انرژی و سیاست» میان واشنگتن و پکن است.

از نگاه ترامپ، آلاسکا فقط یک منبع نفت نیست؛ پُلی است برای تبدیل انرژی آمریکا به ابزار مذاکره جهانی. در همان سخنرانی، او از همکاری چین برای مهار صادرات فنتانیل هم گفت؛ یعنی انرژی در ازای همکاری امنیتی.

این ایده تازه می‌تواند چین را از جایگاه «خریدار تحریم‌ناپذیر» به موقعیت «خریدار قابل‌چانه‌زنی» منتقل کند.

‏وقتی پکن بداند می‌تواند بخشی از نیاز نفت و گاز خود را از خاک آمریکا تأمین کند،

‏در تعامل با ایران و روسیه دست بازتری برای مطالبه تخفیف، زمان‌بندی و پوشش ریسک خواهد داشت.

این یعنی اگر تا دیروز چین برای نفت ایران به غرب بی‌اعتنا بود، فردا ممکن است نفت ایران را با قیمت چین، نه با قیمت ایران بخرد، زیرا اکنون «گزینه آلاسکایی» روی میز است.

اما تهدید اصلی برای ایران نه در قطع خرید، بلکه در کاهش ارزش راهبردی نفت ایران برای چین است.

‏چین سیاست انرژی خود را همواره چندمنبعی نگه می‌دارد:

‏بخشی از آمریکا برای ثبات سیاسی،

‏بخشی از روسیه برای تخفیف،

‏و بخشی از ایران برای تنوع ژئوپلیتیک.

‏اگر تهران خود را تنها به فروش محدود نفت تخفیف قیمتی وابسته کند، در بازی آینده، حتی نفت ارزان هم شاید جذابیت نداشته باشد.

‏پاسخ ایران باید در قالب «بسته انرژی یکپارچه» باشد:

‏نفت، گاز، فرآورده و همکاری فنی. وگرنه، دیگران مسیر را برایش تعریف خواهند کرد.

‏این‌بار، البته شرایط هم سختر است چونکه تحریم‌های سازمان ملل بازگشته و محدودیت‌های FATF دوباره تایید شده‌اند، چین هم نخواهد گفت که «قبول ندارم».

‏باید بپذیریم که درآمد نفت برای ایران کاهش خواهد یافت، بازی شطرنج انرژی جهانی به‌گونه‌ای پیش می‌رود، که ایران در مرحله‌ی قبل از کیش قرار گرفته است.

‏فعلا مهم‌ترین راه باقی‌مانده،

‏اصلاح ساختار داخلی و کاهش هدررفت سالانه‌ی ۵۰ میلیارد دلاری انرژی است؛

‏همان بخشی که در دولت چهاردهم نیز،

‏هنوز بدون مدیریت و اراده روشن باقی مانده است.

#پتروشیمی_نیوز