📌 توسعه صادرات نفت عراق از مسیرهای جایگزین

عراق در سال‌های اخیر و به‌ویژه با افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی در منطقه، تلاش کرده است وابستگی خود به مسیر سنتی صادرات از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز را کاهش دهد. مهم‌ترین مسیرهای جایگزین عبارت‌اند از:

خط لوله عراق–ترکیه (کرکوک–جیهان): این مسیر نفت عراق را به بندر جیهان ترکیه در دریای مدیترانه منتقل می‌کند. بغداد و آنکارا اخیراً توافق همکاری این خط لوله را تمدید کرده‌اند و برنامه‌هایی برای افزایش بهره‌برداری از ظرفیت آن مطرح شده است.

مسیر سوریه: عراق علاوه بر بررسی احیای خط لوله تاریخی کرکوک–بانیاس، صادرات بخشی از فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه نفت کوره، را از طریق حمل زمینی به بنادر سوریه افزایش داده است. این اقدام به متنوع‌سازی مسیرهای صادراتی کمک می‌کند، هرچند ظرفیت آن در مقایسه با خطوط لوله محدودتر است.

مسیر اردن: بخشی از فرآورده‌های نفتی عراق از طریق کامیون به بندر عقبه در اردن منتقل می‌شود. همچنین پروژه خط لوله بصره–عقبه همچنان به‌عنوان یکی از گزینه‌های راهبردی برای دسترسی به دریای سرخ مطرح است، هرچند اجرای آن با چالش‌هایی روبه‌رو بوده است.

با وجود این اقدامات، کارشناسان معتقدند این مسیرها هنوز جایگزین کامل صادرات از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز نیستند. ظرفیت خطوط لوله و مسیرهای زمینی در حال حاضر بسیار کمتر از حجم صادراتی است که از پایانه‌های جنوبی عراق انجام می‌شود و توسعه آن‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری، ثبات امنیتی و همکاری‌های منطقه‌ای است.