📌 بازی روبل- روپیه سخت شد، آثار به هم خوردن بازی به نفت ایران کشیده شد

✍️ عبداله باباخانی/ کارشناس حوزه انرژی

در سکوت خبری و پیش از آن‌که بازار نفت واکنش کامل نشان دهد، پنج پالایشگاه بزرگ هند از جمله ری‌لاینس، نایارا، IOC، BPCL و HPCL تا دهم نوامبر امسال هیچ سفارشی برای نفت روسیه در ماه دسامبر ثبت نکرده‌اند، پیام روشنی از تغییر موازنه ژئو‌انرژیک آسیا دارد.

در دو سال گذشته، روسیه با تخفیف‌های جذاب توانسته بود جایگاه اول تأمین نفت هند را از عربستان بگیرد؛ اما اکنون نشانه‌ها می‌گویند دوران نفت ارزان روسی در هند به پایان است.

● تحریم‌ها و بیمه؛ گره‌های نامرئی بازار

ایالات متحده در ماه‌های اخیر، فشار تحریم‌ها را بر بخش حمل‌ونقل و تجاری نفت روسیه افزایش داده است. پالایشگاه‌های هندی، که معمولاً با بیمه‌های غربی کار می‌کنند، حالا با مشکل جدی در دسترسی به بیمه و کشتی‌های مجاز روبه‌رو شده‌اند.
در نتیجه، واردات نفت روسی نه فقط پرهزینه، بلکه پرریسک شده است.

● روبل–روپیه و چرخ لنگ سیاست بانکی

راهکار پرداخت روبل–روپیه که زمانی نماد استقلال مالی روسی، هند از نظام دلاری تلقی می‌شد، اکنون در عمل مسدود یا بسیار کند شده است. بانک‌های بزرگ هند از بیم تحریم‌های ثانویه آمریکا، مسیرهای پرداخت به بانک‌های روسی را محدود کرده‌اند.

● پایان تخفیف‌های طلایی

تخفیف نفت روسیه نسبت به نفت خاورمیانه حدود ۵ دلار در هر بشکه بود؛ عددی که دیگر برای پالایشگران هند جذاب نیست. اکنون واردات از عراق، عربستان و امارات نه‌تنها کم‌ریسک‌تر، بلکه اقتصادی‌تر به نظر می‌رسد.

● پیامدهای پنهان:

این توقف خرید، تنها یک تصمیم اقتصادی نیست. هند در حال «آزمودن فضا»ست؛ می‌خواهد ببیند با فعال شدن مکانیزم ماشه و تشدید هم‌زمان تحریم‌ها علیه ایران و روسیه، تا کجا می‌تواند در مرز خاکستری سیاست و انرژی حرکت کند.

در کوتاه‌مدت، بازگشت نفت خاورمیانه به پالایشگاه‌های هند می‌تواند قیمت‌های نقدی منطقه را بالا نگه دارد. در مقابل، روسیه ناچار می‌شود محموله‌های بیشتری را به چین منتقل کند و شاید دوباره سطح تخفیف‌ها را افزایش دهد. همان جای که ایران بازی میکرد، الان روس ها هم در همان زمین بازی خواهند کرد، با قیمت پایین تر