📌 مروری بر کارنامه محمدرضا سعیدی در شستا؛ از وعده‌های بزرگِ تحول تا واقعیت‌های تلخ عملکرد!

شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) به‌عنوان بازوی سرمایه‌گذاری سازمان تأمین اجتماعی، مسئول مدیریت بخش مهمی از دارایی‌های متعلق به میلیون‌ها بیمه‌شده و بازنشسته کشور است. از همین رو، عملکرد مدیران شستا به‌طور مستقیم با منافع عمومی و سرمایه‌های بین‌نسلی گره خورده است.

روزی که محمدرضا سعیدی سکان هدایت شستا را در اختیار گرفت از «تحول» «افزایش بهره‌وری» «اجرای برنامه هفتم توسعه» و «خروج تدریجی از بنگاه‌داری» به‌عنوان مهم‌ترین محورهای مدیریتی خود سخن گفت.
انتظار می‌رفت بزرگ‌ترین هلدینگ اقتصادی وابسته به سازمان تأمین اجتماعی با تکیه بر این رویکرد، مسیر تازه‌ای را در سودآوری، اصلاح ساختار و خلق ارزش برای میلیون‌ها بیمه‌شده و سهامدار آغاز کند.

اما امروز و بعد از گذشت بیش از یک سال و نیم از انتصاب سعیدی در این جایگاه، مرور آخرین صورت‌های مالی منتشره شستا، تصویری متفاوت را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد؛ تصویری که در آن، افزایش زیان، رشد هزینه‌های مالی، کاهش چشمگیر سود انباشته، افت دارایی‌های جاری و افزایش بدهی‌های کوتاه‌مدت، پرسش‌های جدی درباره عملکرد مدیریتی وی در ماه‌های گذشته ایجاد کرده است!

بررسی صورت‌های مالی حسابرسی‌شده این شرکت در دوره مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ توسط پتروشیمی‌نیوز نشان می‌دهد شرکت اصلی شستا در پایان این دوره با زیان خالص ۳۸ هزار و ۸۷۷ میلیارد ریالی (حدود ۳ هزار و ۸۸۸ میلیارد تومان) مواجه شده است؛ رقمی که نسبت به زیان ۲۲ هزار و ۶۷۴ میلیارد ریالی دوره مشابه سال قبل، افزایش قابل توجهی داشته است. همچنین زیان پایه هر سهم از ۱۴ ریال به ۲۴ ریال رسیده که بیانگر تداوم فشار بر عملکرد مالی شرکت اصلی شستا است.

یکی از مهم‌ترین نکات صورت‌های مالی، افزایش هزینه‌های مالی است. این هزینه‌ها از ۲۱ هزار میلیارد ریال در دوره مشابه سال قبل، به بیش از ۳۶ هزار و ۹۱۱ میلیارد ریال رسیده است؛ رشدی که بخش قابل توجهی از فشار واردشده بر صورت سود و زیان شرکت را توضیح می‌دهد.

هم‌زمان، هزینه‌های اداری و عمومی نیز از حدود یک هزار و ۶۶۳ میلیارد ریال به بیش از ۲ هزار و ۵۳۳ میلیارد ریال افزایش یافته است. این رشد در شرایطی رخ داده که شرکت همچنان با زیان خالص روبه‌رو بوده و همین موضوع، ضرورت بررسی دقیق‌تر ساختار هزینه‌ها و میزان تناسب آن با عملکرد عملیاتی را برجسته می‌کند.

در بخش ترازنامه نیز تغییرات قابل توجهی دیده می‌شود. جمع دارایی‌های شرکت از حدود ۲ میلیون و ۳۰۷ هزار میلیارد ریال در ابتدای دوره به ۲ میلیون و ۷۷۶ میلیارد ریال کاهش یافته و حقوق مالکانه نیز از ۲ میلیون و ۱۴۶ هزار میلیارد ریال به یک میلیون و ۷۹۷ هزار میلیارد ریال رسیده است.

یکی از شاخص‌های قابل توجه، افت شدید سود انباشته است. سود انباشته شرکت که در ابتدای دوره بیش از ۳۵۱ هزار میلیارد ریال بود، در پایان دوره به حدود یک هزار و ۴۸۰ میلیارد ریال کاهش یافته است؛ تغییری که بر اساس صورت تغییرات حقوق مالکانه، عمدتاً تحت تأثیر زیان دوره و سود سهام مصوب رخ داده است.

از سوی دیگر، بدهی‌های جاری نیز افزایش یافته و تسهیلات مالی کوتاه‌مدت به بیش از ۱۵۹ هزار میلیارد ریال رسیده است. این موضوع در کنار رشد هزینه‌های مالی، توجه بیشتری را به نحوه مدیریت منابع مالی و ساختار تأمین مالی شرکت جلب می‌کند.

البته صورت‌های مالی تنها بخشی از واقعیت عملکرد یک بنگاه اقتصادی را نشان می‌دهند و ارزیابی یک دوره مدیریتی صرفاً بر پایه چند شاخص مالی، تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد. با این حال، همین صورت‌های مالی مهم‌ترین سند رسمی برای سنجش عملکرد مدیران هستند و زمانی که برخی شاخص‌های کلیدی با فشار قابل توجه مواجه می‌شوند، طرح پرسش درباره میزان تحقق اهداف اعلام‌شده، امری طبیعی و ضروری است.

چهار پرسش کلیدی که صورت‌های مالی شستا مطرح می‌کنند:

۱- آیا وعده «خلق ارزش پایدار» در شاخص‌های مالی شستا محقق شده است؟

مدیریت شستا در گزارش تفسیری، «خلق ارزش پایدار» را مأموریت اصلی شرکت معرفی کرده است. در مقابل، صورت‌های مالی از ثبت زیان، کاهش حقوق مالکانه و افت سود انباشته حکایت دارند. این پرسش مطرح است که مدیریت، تحقق این مأموریت را با چه شاخص‌هایی ارزیابی می‌کند؟

۲- علت رشد قابل توجه هزینه‌های مالی چیست؟

افزایش چشمگیر هزینه‌های مالی، یکی از مهم‌ترین تغییرات صورت سود و زیان است. چه عواملی باعث این رشد شده و برنامه مدیریت برای کنترل این روند چیست؟

۳- چرا سود انباشته تا این اندازه کاهش یافته است؟

سود انباشته یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توان مالی شرکت محسوب می‌شود. کاهش قابل توجه این شاخص، انتظار برای ارائه توضیحی شفاف درباره عوامل مؤثر و برنامه‌های جبران آن را افزایش می‌دهد.

۴- اجرای برنامه هفتم توسعه و اصلاح بنگاه‌داری به کجا رسید؟

در گزارش تفسیری مدیریت بر بازسازی پرتفوی، مولدسازی دارایی‌ها، افزایش بازدهی و اصلاح ساختار بنگاه‌داری تأکید شده است. اکنون انتظار می‌رود گزارشی شفاف و قابل سنجش از میزان پیشرفت این برنامه‌ها و نتایج عملی آن‌ها منتشر شود تا امکان ارزیابی دقیق عملکرد فراهم باشد.

جمع‌بندی نهایی پتروشیمی‌نیوز؛

در مجموع، با استناد به شاخص‌های مالی، اطلاعات مندرج در صورت‌های مالی و مقایسه آن با اهداف و وعده‌های اعلام‌شده مدیریت در ابتدای دوره، به نظر می‌رسد کارنامه و عملکرد محمدرضا سعیدی در شستا، دست‌کم تا پایان دوره مورد بررسی، فاصله معناداری با اهداف ترسیم‌شده داشته و نتوانسته انتظارات ایجادشده در آغاز مسئولیت وی را به‌طور کامل محقق کند. از همین رو، انتشار گزارش‌های شفاف درباره میزان پیشرفت برنامه‌های اصلاحی، اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه، مولدسازی دارایی‌ها و آثار آن بر شاخص‌های مالی، بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می‌رسد.

در نهایت، چنانچه رویکردها و رویه‌های مدیریتی فعلی بدون اصلاحات اساسی ادامه یابد و تحول مؤثری در ساختار عملیاتی، مالی و سرمایه‌گذاری شستا ایجاد نشود، این هلدینگ پیش از تحقق هدف خروج از بنگاه‌داری، با خطر قرار گرفتن در مسیر تبدیل‌شدن به یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های اقتصادی زیان‌ده و بحران‌زده دولتی مواجه خواهد شد.

#پتروشیمی_نیوز

#شستا

#محمدرضا_سعیدی