📌 نقدی بر سخنان رئیسکل بانک مرکزی؛ از صادرات ۸۰ میلیون بشکه نفت تا صفر شدن درآمد نفتی؛ پول نفتهای فروختهشده کجاست؟!
✍️ یادداشت تحلیلی پتروشیمینیوز عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، شامگاه چهارشنبه در گفتوگوی ویژه خبری اعلام کرد که ایران در شرایط فعلی نفت صادر نمیکند و درآمد حاصل از فروش نفت به صفر رسیده است. او همچنین با اشاره به وضعیت کشورهایی مانند عراق و قطر گفت این کشورها نیز با کاهش درآمدهای نفتی مواجه […]
✍️ یادداشت تحلیلی پتروشیمینیوز
عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، شامگاه چهارشنبه در گفتوگوی ویژه خبری اعلام کرد که ایران در شرایط فعلی نفت صادر نمیکند و درآمد حاصل از فروش نفت به صفر رسیده است. او همچنین با اشاره به وضعیت کشورهایی مانند عراق و قطر گفت این کشورها نیز با کاهش درآمدهای نفتی مواجه شدهاند، اما به ذخایر بانکهای مرکزی خود دسترسی دارند؛ در حالی که بخشی از ذخایر ارزی ایران مسدود است و امکان دسترسی به آن وجود ندارد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر، در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۲۵ تیر ۱۴۰۵، حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفت، گاز و پتروشیمی، از فروش و صادرات حدود ۸۰ میلیون بشکه نفت ایران پس از توافق اسلامآباد خبر داده بود. همچنین گزارشهای ردیابی نفتکشها، از جمله گزارشهای منتشرشده از سوی تانکرترکرز، از صادرات بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران در یک بازه ۲۶روزه حکایت داشتند؛ رقمی که ارزش آن در همان مقطع بیش از ۶ میلیارد دلار برآورد میشد.
طبیعی است که وقوع جنگ، محاصره دریایی و تشدید محدودیتهای صادراتی بتواند در مدت کوتاهی جریان صادرات نفت را متوقف یا بهشدت محدود کند؛ اما فاصله میان فروش و صادرات ۸۰ میلیون بشکه نفت و اعلام صفر شدن درآمد نفتی آنقدر قابل توجه است که نیازمند توضیحی روشن، دقیق و شفاف است.
از سوی دیگر، به نظر میرسد پیام اصلی همتی صرفاً بیان وضعیت صادرات نفت نبوده است؛ بلکه او تلاش داشت بخشی از فشارهای اقتصادی و معیشتی موجود را با کاهش درآمدهای نفتی توضیح دهد: نفت صادر نمیشود، درآمدهای ارزی کاهش یافته و بخشی از ذخایر ارزی کشور نیز در خارج از دسترس قرار دارد.
اما در این میان، یک پرسش اساسی همچنان بیپاسخ مانده است: چرا رئیسکل بانک مرکزی درباره سرنوشت پول نفتهایی که پیش از این فروخته شدهاند توضیح روشنی ارائه نکرد؟!
اگر دهها میلیون بشکه نفت در هفتهها و ماههای گذشته فروخته و صادر شده است، ارزش واقعی این محمولهها چقدر بوده است؟ چه میزان از بهای آن وصول شده؟ چه مقدار از این منابع ارزی وارد چرخه اقتصادی کشور شده و چه میزان همچنان در خارج از کشور باقی مانده یا غیرقابل دسترس است؟!
این پرسش زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم فروش نفت ایران در شرایط تحریم، معمولاً از مسیر شبکههای پیچیده واسطهای و تراستی انجام میشود و میان صادرات نفت، فروش نفت، وصول بهای نفت و دسترسی به درآمد حاصل از فروش تفاوت وجود دارد!
بنابراین، اگر رقم ۸۰ میلیون بشکه صادرات و فروش نفت را مبنا قرار دهیم، مسئله فقط این نیست که این نفت به چه قیمتی فروخته شده است؛ بلکه باید مشخص شود چه مقدار ارز حاصل از این فروش واقعاً وصول شده، این منابع در کجا قرار دارند و چه میزان از آنها در اختیار دولت و بانک مرکزی بوده و هست.
در شرایطی که فشارهای اقتصادی و معیشتی بر مردم افزایش یافته و بانک مرکزی از کاهش شدید منابع ارزی سخن میگوید، شفافیت درباره سرنوشت درآمدهای نفتی اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
اگر قرار است توقف یا کاهش صادرات نفت، یکی از دلایل اصلی فشارهای اقتصادی امروز معرفی شود، مردم حق دارند بدانند نفتی که تا همین چند هفته پیش فروخته میشد، چه میزان درآمد ایجاد کرده و این درآمد دقیقاً کجا رفته است؟!
#پتروشیمی_نیوز #عبدالناصر_همتی #وزارت_نفت #بانک_مرکزی #تحریم
