📌بازار نفت زیر سایه جنگ سهمیه‌ها؛ بی‌توجهی به بحران‌های سیاسی

بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ تصویری متفاوت از انتظارات رایج تحلیلگران به نمایش گذاشت. در حالی که بحران‌های ژئوپلیتیکی پی‌درپی از جنگ اوکراین و غزه گرفته تا تنش‌های دریای سرخ و نااطمینانی‌های سیاسی در آمریکا، فضای روانی بازار را ملتهب کرده بود، قیمت نفت برخلاف پیش‌بینی‌ها وارد مسیر جهش‌های شدید نشد. بسیاری از تحلیلگران در آغاز سال گذشته میلادی، نفت ۹۰ دلاری و حتی ارقام بالاتر را محتمل می‌دانستند، اما بازار واقعیت دیگری را رقم زد؛ واقعیتی که بیش از هر چیز از تحولات ساختاری در سمت عرضه و تقاضا حکایت داشت.

در این میان، نقش فزاینده آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان، رشد تاریخی تولید شیل، بازگشت قدرت نفت شاخص آمریکا و تغییر موازنه سنتی بازار، معادلات قیمت را دگرگون کرد. هم‌زمان اختلاف جدی میان برآوردهای اوپک و آژانس بین‌المللی انرژی درباره رشد تقاضا، به یکی از محورهای اصلی مناقشه تحلیلی در بازار نفت تبدیل شد؛ اختلافی که بازتاب آن در تیترهای رسانه‌ای، به‌طور مستقیم بر قیمت‌ها و ارزش سهام شرکت‌های نفتی اثر گذاشت.

از سوی دیگر، اوپک‌پلاس با وجود تحریم بخشی از اعضای کلیدی خود، در سال‌های اخیر یکی از منسجم‌ترین دوره‌های همکاری را تجربه کرده است. اما پرسش اساسی این است که این همبستگی تا چه زمانی دوام خواهد داشت؟ به‌ویژه در شرایطی که ظرفیت‌های مازاد محدود، سرمایه‌گذاری‌های جدید در کشورهای عضو و احتمال بازگشت بازیگران تحریم‌شده، چشم‌انداز بازار نفت در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را با عدم قطعیت‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است.

در همین چارچوب، فریدون برکشلی، کارشناس ارشد انرژی در گفت‌وگویی تحلیلی  با خبرنگار شانا به بررسی ریشه‌های غافلگیری بازار نفت در ۲۰۲۵ و ریسک‌های پیش ‌روی این بازار در ۲۰۲۶ می‌پردازد که در ادامه می‌خوانید.

بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ چه ویژگی‌هایی داشت و تمرکز اصلی بازیگران بازار بر چه عواملی بود؟

بازار جهانی نفت در ۲۰۲۵، غافلگیری و حیرت کم نداشت. بازار قیمت را با ۸۰ دلار در بشکه شروع کرد و بیشتر تحلیلگران بازار، خود را برای نفت ۹۰ دلار آماده می‌کردند. حتی اعداد بالاتر هم ذکر می‌شد. بیشتر بازیگران بازار، توجه عمده خود را معطوف عوامل فراساختاری و کلان کرده بودند؛ بحران‌های ژئوپلیتیکی، بازگشت ترامپ به کاخ سفید و سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا، اصرار فدرال رزرو بر پایین نگاه داشتن نرخ بهره و بلاتکلیفی نسبت به اختلاف‌های آمریکا و اتحادیه اروپا درباره چگونگی روند جنگ اوکراین از مهم‌ترین این بحران‌ها بود. در همین حال، جنگ غزه و تنش در دریای سرخ و کانال سوئز هم در جریان بود.

پایان موفق بزرگ‌ترین تعمیرات اساسی خاورمیانه

مدیرعامل شرکت پالایش نفت امام خمینی (ره) شازند پروژه تعمیرات اساسی این پالایشگاه را نمونه‌ای موفق از توانمندی‌های داخلی دانست و گفت: این مجموعه صنعتی پس از اجرای بزرگ‌ترین تعمیرات اساسی در خاورمیانه، توانست ظرفیت تولید خود را به سطح کامل برساند و تمام مشکلات زیست‌محیطی گذشته را به‌صورت بنیادین رفع کند.